Zandstralen van metaal: welk straalmiddel kies je?
Zandstralen van metaal is de snelste manier om roest, verf en walshuid te verwijderen en een oppervlak voor te bereiden op coating. Maar de keuze van het straalmiddel maakt of breekt het resultaat: het verkeerde middel vervormt dun plaatwerk, laat ijzerinslag achter op RVS, of levert een verkeerd ankerprofiel op. Op deze pagina lees je welk straalmiddel je per metaalsoort kiest en hoe je het beste resultaat haalt.
Let op: er wordt tegenwoordig geen zand meer gebruikt bij zandstralen. Vroeger gebruikte men kwartszand, maar dat is verboden vanwege gezondheidsrisico's zoals stoflongen (silicose). In plaats daarvan straal je met veilige alternatieven zoals korund, glasparels, staalgrit en provine. De term "zandstralen" wordt nog wel gebruikt om diverse straaltechnieken te beschrijven.
Kort antwoord: voor het stralen van staal gebruik je een hard, hoekig straalmiddel zoals korund, steelgrit of speedblast (garnet): dat verwijdert roest en walshuid en creëert een ankerprofiel voor coating. Voor roestvrij staal en aluminium gebruik je een ijzervrij middel (glasparels of RVS shot) om roestvorming en vervuiling te voorkomen. Stralen met echt zand is verboden.
Waarom metaal stralen?
Metalen oppervlakken zijn gevoelig voor roest, walshuid en oude verflagen. Zonder grondige voorbereiding hecht een coating of verf slecht en slaat corrosie snel weer toe. Door te stralen verwijder je alle vervuiling én creëer je een ruw ankerprofiel waar de coating zich aan vastzet: de basis voor een duurzame conservering.
Stralen doet twee dingen tegelijk: het reinigt het metaal tot op de kale ondergrond en het maakt een gecontroleerd ruwheidsprofiel voor optimale coatinghechting.
Welk straalmiddel voor welk metaal?
| Metaal / doel | Aanbevolen straalmiddel | Waarom |
|---|---|---|
| Staal ontroesten / ontlakken | Korund, Steelgrit | Hard en hoekig, bijt door roest en walshuid |
| Staal – profiel voor coating | Korund, Steelgrit, Speedblast (garnet) | Gelijkmatig ankerprofiel (Rz) voor hechting |
| Roestvrij staal (RVS) | RVS Shot/Grit, Glasparels | IJzervrij – voorkomt roestvorming en vervuiling |
| Aluminium | Glasparels, Edel korund | Geen ijzerinslag, behoudt het lichte oppervlak |
| Gladde / decoratieve afwerking | Glasparels | Rond middel, mat-glad zonder materiaalverlies |
Twijfel je over de korrelgrootte of het type? Bekijk onze keuzehulp: hoe kies je het juiste straalmiddel of het volledige assortiment straalmiddelen.
"De meeste schade ontstaat door staalgrit op het verkeerde metaal te gebruiken. Op roestvrij staal of aluminium laat dat ijzerdeeltjes achter die later gaan roesten. Gebruik daar altijd een ijzervrij middel: dat voorkomt een dure herstelklus achteraf." – Sven Boonk, straalexpert bij Holland Mineraal
Let op: staalgrit niet op RVS of aluminium
Een veelgemaakte en kostbare fout is het stralen van roestvrij staal of aluminium met gewoon staalgrit. De achtergebleven ijzerdeeltjes veroorzaken later roestvorming (vliegroest) en vervuiling. Gebruik op RVS en aluminium altijd een ijzervrij middel: RVS shot/grit, glasparels of edel korund.
Zo straal je metaal: aandachtspunten
- Stem de korrelgrootte af op het doel. Grof voor zware roest, fijn voor een gladde afwerking of dun plaatwerk.
- Pas op met dun plaatwerk. Een te hard of te grof middel kan dunne platen vervormen; kies dan een milder middel of fijnere korrel.
- Coat direct na het stralen. Kaal, gestraald staal begint binnen enkele uren weer te roesten (flash rust). Breng de coating aan binnen het droge tijdsbestek.
- Stem af op het coatingsysteem. De vereiste ruwheid (Rz) hangt af van de coating die erop komt.
Veelgestelde vragen
Welk straalmiddel gebruik je voor het stralen van staal?
Voor staal gebruik je een hard, hoekig straalmiddel zoals korund of steelgrit om roest, walshuid en verf te verwijderen. Voor een ankerprofiel onder coating zijn korund, steelgrit of speedblast (garnet) geschikt.
Welk straalmiddel gebruik je voor RVS of aluminium?
Gebruik een ijzervrij middel: RVS shot/grit, glasparels of edel korund. Gewoon staalgrit laat ijzerdeeltjes achter die roestvorming en vervuiling veroorzaken op roestvrij staal en aluminium.
Mag je metaal nog met zand stralen?
Nee, stralen met kwartszand is verboden vanwege het gezondheidsrisico van kwartsstof (silicose). Je gebruikt veilige alternatieven zoals korund, steelgrit, garnet of glasparels.
Waarom moet je metaal stralen voordat je coat?
Stralen verwijdert roest, walshuid en oude verf en creëert een ruw ankerprofiel. Daardoor hecht de coating veel beter en gaat de conservering langer mee.
Het juiste straalmiddel voor jouw metaal?
Holland Mineraal levert alle straalmiddelen voor het stralen van metaal uit voorraad en adviseert je over de juiste keuze en korrelgrootte. Bekijk ook onze pagina over staal stralen.